ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ - ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ  - ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ

Η ΓΡΑΜΜΗ ΠΟΥ ΣΚΡΟΛΑΡΕΙ

Θεοτόκε Παρθένε, χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία, ὁ Κύριος μετά Σοῦ. εὐλογημένη, Σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας Σου, ὅτι Σωτήρα ἔτεκες τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

Πέμπτη, 20 Μαρτίου 2014

Η ΤΡΙΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ


ΠΟΙΟΣ ΕΓΡΑΨΕ ΤΟΥΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥΣ , ΠΟΤΕ ΓΡΑΦΗΣΑΝ ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Τρίτη Παρασκευή των Χαιρετισμών της Παναγίας μας σήμερα και θα αναφερθούμε σύντομα στο περιεχόμενο των Οίκων που ξεκινούν με τα γράμματα της τρίτης εξάδας του Ελληνικού αλφάβητου, δηλαδή από το Ν έως και το Σ, για να επικεντρωθούμε κατόπιν στις θεολογικές προεκτάσεις των Οίκων αυτών καθώς και την σημασία τους για τον προσδιορισμό του χρόνου συγγραφής των Χαιρετισμών.

Όπως είχαμε αναφέρει και στο προηγούμενο άρθρο μας για την δεύτερη Παρασκευή των Χαιρετισμών, οι εικοσιτέσσερις Οίκοι των Χαιρετισμών της Θεοτόκου, μπορούν να διακριθούν σε δύο τμήματα.

Στο πρώτο μισό από τους Οίκους Α έως και Μ αποτελούν το ιστορικό μέρος των Χαιρετισμών, ενώ το δεύτερο μέρος από τους Οίκους Ν έως και Ω αποτελούν το θεολογικό ή δογματικό μέρος τους.

Στον Οίκο Ν ο υμνογράφος αναφέρεται στην καινή κτίση, στην νέα κτίση που ανεδείχθη μετά την σάρκωση του Θεού-Λόγου. Και αυτή ή νέα κτίση δοξολογεί τον Σωτήρα και υμνολογεί την Θεοτόκο που τον γέννησε κατά σάρκα.

Ο Οίκος Ξ αποτελεί μια προτροπή σε όλους εμάς να αποξενωθούμε από την τύρβη του κόσμου και να στρέψουμε τους νοερούς οφθαλμούς μας στον Ουρανό.

Και ο Οίκος Ο προσεγγίζει ένα θεολογικό θέμα. Την σωματική παρουσία του Θεού-Λόγου στην γη και την ταυτόχρονη πνευματική παρουσία Του στον Ουρανό.

Ο Οίκος Π αναφέρεται στην δοξολογία των Αγγέλων που θαυμάζουν την θεϊκή Του συγκατάβαση και ενσάρκωση.

Ο Οίκος Ρ άπτεται ενός εξίσου δογματικού θέματος. Της Αειπαρθενίας της Υπεραγίας Θεοτόκου, η οποία και αποτελεί φαινόμενο ακατάληπτο και δυσεξήγητο για τους κατέχοντες την θύραθεν παιδεία, τους σοφούς του κόσμου τούτου.

Τέλος ο Οίκος Σ τονίζει την διττή φύση του Ιησού Χριστού, ως Ποιμένα-Θεού και ως Αμνού-Ανθρώπου.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ ,ΡΩΜΑΝΟΣ , ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΩΝ


Η τρίτη Στάση των Χαιρετισμών της Θεοτόκου και τα θεολογικά θέματα που πραγματεύονται σε αυτήν μας παρέχει πολύτιμα στοιχεία για να προσδιορίσουμε και τον χρόνο συγγραφής του Ακάθιστου Ύμνου.

Οι ερευνητές θέτουν ως terminus post quem δηλαδή ως όριο μετά από το οποίο συνετέθη ο Ακάθιστος Ύμνος το 431 μ.Χ , δηλαδή το έτος σύγκλησης της Πρώτη Συνόδου εν Εφέσω δηλαδή της Τρίτης Οικουμενικής Συνόδου, η οποία καταδίκασε πρωτίστως την αίρεση του Νεστοριανισμού και δευτερευόντως την αίρεση του Πελαγιανισμού.

Η κακοδοξία που υποστήριζε ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νεστόριος ανέφερε πως «Θεοτόκον την Μαρίαν καλείτω μηδείς, Μαρία γαρ άνθρωπος ην, υπό ανθρώπου δε Θεόν τεχθήναι αδύνατον» δηλαδή ότι δεν πρέπει να αναφερόμαστε στην Παναγία ώς Θεοτόκο, μιας και κατά την αντίληψη του είναι αδύνατον από άνθρωπο να γεννηθεί Θεός.

Επιχείρησε μάλιστα να θεμελιώσει θεολογικά τον όρο Χριστοτόκος, υποστηρίζοντας πως η Μαρία γέννησε «ψιλόν άνθρωπον». Προσέθετε μάλιστα πως η Παρθένος γέννησε «άνθρωπον Χριστόν συμπαρελθόντως αυτώ του Λόγου», ο οποίος κατα την κακοδόξία του απλώς «διήλθε» δια της Μαρίας, όπως την αναφέρει , αλλά δεν «εγεννήθη», με αποτέλεσμα να την αποκαλεί είτε «Θεοφόρο», είτε «Θεοδόχο»

Με τον τρόπο αυτό όμως «απέρριπτε την αντίδοση ιδιωμάτων των δύο φύσεων, δηλαδή της θείας και ανθρώπινη , δεχόμενος απλή συνάφειαν» ουσιαστικά απορρίπτοντας την θεολογία των θείων και θεοφόρων Πατέρων, που υποστήριζαν ότι αν δεχθούμε συνάφεια των ιδιωμάτων των δύο φύσεων και όχι αντίδοση τους τότε
«μειούται η αποτελεσματικότης της απολυτρώσεως του ανθρωπίνου γένους...αδυνατούντος να μεταδώση τοις ανθρώποις την θείαν χάριν και δύναμιν και ζωήν»

Αυτή την αίρεση αντέκρουσε αποτελεσματικά η Αλεξανδρινή σχολή υπό τον Κύριλλο Αλεξανδρείας, η οποία και μιλούσε περί «υποστατικής ενώσεως» των δύο φύσεων θεϊκής και ανθρώπινης στον Ιησού Χριστό και απέρριπτε πως η Παρθενος γέννησε μόνο «ψιλόν άνθρωπον», θεολογώντας πως «σάρκα, εμψυχωμένη ψυχή λογική ενώσας ο Λόγος καθ’ υπόστασιν, αφράστως τε και απερινοήτως γέγονεν άνθρωπος...ότι διάφορο μεν αι προς ενότητα την αληθινήν συνενεχθείσαι φύσεις...θεότητός τε και ανθρωπότητος δια της αφράστου και απορρήτου προς ενότητα συνδρομής»

ΡΩΜΑΝΟΣ ΜΕΛΩΔΟΣ , ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ


Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο στο οποίο εστιάστηκε η προσοχή των ερευνητών είναι ότι η συνεχής ιστορική και θεολογική αναφορά στον Ευαγγελισμό αλλά πρωτίστως στην ενανθρώπηση του Θεού-Λόγου και την κατά σάρκα γέννηση Του, που γίνεται στις πρώτες στάσεις δηλαδή στους Οίκους Α έως και Σ, αποτελεί ένδειξη ότι ο Ακάθιστος Ύμνος συνετέθη κατά την χρονική περίοδο όπου ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου εορταζόταν μαζί με τα Χριστούγεννα δηλαδή προ της βασιλείας του Ιουστινιανού ( 527 – 565 ), ο οποίος και χώρισε τον εορτασμό αυτών των δύο Εορτών.

Με άλλα λόγια θεωρούν ότι οι Χαιρετισμοί της Παναγίας μας γράφτηκαν μεταξύ του 431 και 565, καταρρίπτοντας τους υποστηρικτές της άποψης ότι ο Ακάθιστος Ύμνος συνδέεται με τα γεγονότα του Αυγούστου του 626, δηλαδή της πολιορκίας της Πόλης από τους Αβάρους κατά την διάρκεια της απουσίας του βασιλέως Ηρακλείου και επί Πατριάρχου Σεργίου, ο οποίος και περιέφερε την Εικόνα Της στα τείχη της Βασιλεύουσας.

Υποσχόμαστε στους αγαπητούς αναγνώστες μας ότι θα αναφερθούμε εκτενέστερα σε άλλο μας άρθρο για τις διάφορες εκδοχές της χρονολόγησης του Ακάθιστου Ύμνου καθώς και τους πιθανούς υμνογράφους του.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.